کولر گازی: راهنمای جامع انتخاب، عملکرد و قطعات

سیستم‌های سرمایشی در نقاط مختلف ایران با توجه به تنوع آب و هوایی متفاوت هستند. یکی از مناسب‌ترین وسایل سرمایشی برای مناطق گرم و مرطوب، کولر گازی است.

کولر گازی اصطلاح فارسی است که به کلیه دستگاه‌هایی گفته می‌شود که بر اساس چرخه سرمایش مبتنی بر تراکم و انبساط کار می‌کنند. نام انگلیسی این دستگاه‌ها Air Conditioner است. کولر گازی انواع مختلفی دارد و قبل از خرید آن، پیشنهاد می‌کنیم راهنمای خرید کولر گازی را در بلاگ‌ها و مقالات مرتبط مطالعه کنید.

موضوعات این مقاله:

• معرفی اجزا و قطعات کولر گازی

• نحوه کارکرد کولر گازی در حالت سرمایش و گرمایش

• مزایا و معایب استفاده از کولر گازی

معرفی قطعات کولر گازی

کولرهای گازی و اسپلیت‌ها از دو بخش اصلی مکانیکی و الکترونیکی تشکیل شده‌اند.

بخش مکانیکی شامل:

• کمپرسور (موتور)

• کندانسور (تقطیرکننده)

• لوله مویی

• اواپراتور (تبخیرکننده)

بخش الکترونیکی شامل:

• الکتروموتور فن

• برد الکتریکی

• فیوز حرارتی اتوماتیک

• سنسور تنظیم دما

• خازن

• تابلو برق

کمپرسور

کمپرسور قلب سیستم تبرید کولر گازی است. این قطعه گاز کم فشار را می‌کشد، آن را متراکم می‌کند و فشار آن را افزایش می‌دهد. سپس کمپرسور گاز را به سمت کندانسور هدایت می‌کند تا گرما را به محیط منتقل کند.

کندانسور

کندانسور مجموعه‌ای از لوله‌های مسی و صفحات آلومینیومی مشبک است که در یونیت خارجی کولر قرار می‌گیرد. این قطعه گرمای گاز مبرد را جذب و به محیط بیرون منتقل می‌کند. برخی تولیدکنندگان از فلزات دیگر نیز استفاده می‌کنند، اما لوله‌های مسی عملکرد بهتری دارند.

لوله مویی یا اکسپنشن

لوله مویی فشار ماده مبرد را کاهش می‌دهد و فرصت تبخیر آن در اواپراتور را فراهم می‌کند.

اواپراتور

اواپراتور در بخش داخلی دستگاه قرار دارد و مجموعه‌ای از لوله‌های مسی و صفحات آلومینیومی است. هوای داخل اتاق از قسمت بالای یونیت داخلی وارد اواپراتور می‌شود. در آنجا هوا خنک یا گرم شده و سپس از قسمت پایین یونیت به محیط بازگردانده می‌شود.

الکتروموتور فن

الکتروموتور فن، پروانه‌ها را به حرکت درمی‌آورد و سرعت چرخش آن‌ها را کنترل می‌کند. در یونیت داخلی، هوا از اواپراتور عبور کرده و خنک یا گرم می‌شود و در یونیت خارجی، گرمای گرفته شده توسط کندانسور به محیط منتقل می‌شود. در کولرهای پنجره‌ای، هر دو پروانه فن بر روی یک محور قرار دارند و یک موتور، نیروی لازم را تأمین می‌کند.

برد الکتریکی

برد الکتریکی وظیفه صدور فرمان و کنترل عملکرد بخش‌های مختلف کولر گازی را بر عهده دارد.

فیوز حرارتی اتوماتیک

فیوز حرارتی از کمپرسور در برابر نوسانات برق، حرارت بیش از حد و مشکلات الکتریکی محافظت می‌کند.

سنسور تنظیم دما

سنسور دما، سرمای مورد نیاز محیط را تنظیم می‌کند و فرمان قطع یا وصل کمپرسور را صادر می‌کند.

خازن

خازن باعث افزایش گشتاور هنگام راه‌اندازی کمپرسور می‌شود و در برخی مدل‌ها، خازنی هم برای موتور فن نصب می‌شود.

تابلو برق کولر گازی

تابلو برق برق مورد نیاز بخش‌های الکتریکی کولر گازی را تأمین می‌کند.

نحوه عملکرد کولر گازی در حالت سرمایش

کولر گازی گرما را از محیط می‌گیرد و هوای خنک تولید می‌کند. چرخه تبرید بدین صورت است:

1. کمپرسور گاز مبرد را فشرده و به گازی داغ و پر فشار تبدیل می‌کند.

2. گاز داغ وارد کندانسور می‌شود و با انتقال گرما به محیط، به مایع تبدیل می‌شود.

3. مایع از لوله مویی عبور کرده و فشار آن کاهش می‌یابد.

4. مایع وارد اواپراتور شده و با جذب گرمای محیط، دوباره به گاز کم فشار تبدیل می‌شود.

5. کمپرسور این چرخه را ادامه می‌دهد تا محیط سرد شود.

به این ترتیب، کولر گازی با چرخه مداوم مبرد، هوای خنک تولید می‌کند.

نحوه عملکرد کولر گازی در حالت گرمایش

در حالت گرمایشی، شیر چهارطرفه مسیر مبرد را تغییر می‌دهد. گاز مبرد در کندانسور گرم و متراکم می‌شود و وارد اواپراتور می‌شود. گرمای گاز، لوله‌های اواپراتور را گرم کرده و هوای محیط را گرم می‌کن

مزایای کولر گازی

• هوای سالم و تصفیه شده: فیلترهای کولر گازی ذرات گرد و غبار را جذب می‌کنند.

• کنترل دمای دقیق: می‌توانید بخش‌های مختلف خانه را به طور جداگانه خنک کنید.

• سرعت خنک‌کنندگی بالا: کولر گازی سریع‌تر از کولر آبی محیط را خنک می‌کند.

• صرفه‌جویی در آب: با توجه به کم‌آبی، کولر گازی جایگزین مناسبی برای کولر آبی است.

• کم صدا بودن: یونیت خارجی موتور را از یونیت داخلی جدا می‌کند، بنابراین صدا مزاحم شما نمی‌شود.

معایب کولر گازی

• قیمت بالاتر نسبت به کولر آبی

• مصرف بالای برق

• تولید گازهای مضر برای لایه اوزون و محیط زیست

 نکات مهم هنگام خرید کولر گازی

قبل از خرید کولر گازی باید به چند نکته کلیدی توجه کنید: ظرفیت سرمایشی متناسب با مساحت محیط، نوع گاز مبرد، میزان مصرف انرژی و امکانات جانبی مثل فیلترهای ضد گرد و غبار و سیستم‌های تصفیه هوا. انتخاب صحیح کولر گازی باعث کاهش مصرف برق و افزایش طول عمر دستگاه می‌شود.

نگهداری و سرویس دوره‌ای کولر گازی

برای حفظ عملکرد بهینه کولر گازی، باید به سرویس دوره‌ای آن توجه کنید. تمیز کردن فیلترها، بررسی لوله‌ها و اطمینان از سالم بودن کمپرسور و کندانسور اهمیت بالایی دارد. سرویس منظم باعث کاهش هزینه‌های تعمیرات و افزایش کارایی کولر می‌شود.

 تاثیر کولر گازی بر کیفیت هوا

یکی از مزایای مهم کولر گازی، تصفیه هوای محیط است. بسیاری از مدل‌ها دارای فیلترهای HEPA یا فیلتر ضد باکتری هستند که گرد و غبار، ذرات معلق و آلاینده‌های هوا را کاهش می‌دهند. این ویژگی به ویژه در مناطق آلوده یا خانه‌هایی با افراد حساس و مبتلا به آلرژی بسیار مفید است.

کولر گازی و کاهش مصرف انرژی

با انتخاب کولر گازی اینورتر می‌توان مصرف برق را بهینه کرد. این مدل‌ها توان مصرفی متغیر دارند و تنها به میزان نیاز محیط برق مصرف می‌کنند. به این ترتیب، علاوه بر خنک کردن محیط، قبض برق کاهش یافته و مصرف انرژی به شکل مؤثرتری مدیریت می‌شود.

 کولر گازی و محیط زیست

با وجود تولید گازهای مبرد مضر، تولیدکنندگان کولر گازی به سمت استفاده از گازهای دوستدار محیط زیست حرکت کرده‌اند. استفاده از مبردهای با ضریب تخریب کم اوزون و طراحی بهینه سیستم باعث می‌شود کولر گازی هم محیط خانه را خنک کند و هم تأثیر منفی کمتری بر محیط زیست داشته باشد.

سخن پایانی

کولر گازی یکی از مهم‌ترین وسایل هر خانه است که تهویه و سرمایش محیط را در روزهای گرم تابستان فراهم می‌کند. این دستگاه با انواع قابلیت‌ها و سیستم‌های مختلف تولید می‌شود و می‌توانید با توجه به نیاز خود آن را تهیه کنید.

امیدواریم این مقاله برای شما مفید باشد. اگر قصد خرید کولر گازی را دارید، با ما در ارتباط باشید.